Moduł pozwala na obliczenie nośności fundamentów bezpośrednich w oparciu o normę PN-EN 1997-1. Podczas obliczeń sprawdzany jest stan graniczny nośności (nośność na wyparcie gruntu z pod fundamentu i nośność na przesuw) oraz stan graniczny użytkowalności (osiadania fundamentu).
Program do obliczeń nośności fundamentów umożliwia wykonywanie obliczeń w oparciu o dane z otwórw wiertniczych, sondowań CPT lub sondowań DMT.
W przypadku wykorzystania do obliczeń otworów wiertniczych program pobiera profil gruntowy oraz parametry geotechniczne (jeżeli zostały zdefiniowane). Parametry geotechniczne dla warstw pobierane są w następującej kolejności:
W przypadku wykorzystania do obliczeń wyników sondowań CPT lub DMT program pobiera obliczony dla badania profil gruntowy wraz z wyznaczonymi podczas obliczeń wydzieleniami i wartościami średnimi parametrów geotechnicznych.
Geometria:
| x | - | wymiar fundamentu w kierunku osi x [m], |
| y | - | wymiar fundamentu w kierunku osi y [y], |
| hf | - | wysokość fundamentu [m], |
| D | - | głębokość posadowienia fundamentu [m], |
| hz1 | - | miąższość zasypki z1 [m], |
| hz2 | - | miąższość zasypki z2 [m], |
| hw | - | głębokość zalegania wody gruntowej [m], |
| ex | - | mimośród obciążenia w kierunku osi x [m], |
| ey | - | mimośród obciążenia w kierunku osi y [m], |
| γf | - | ciężar objętościowy betonu fundamentu [m], |
| γz1 | - | ciężar objętościowy zasypki z1 [m], |
| γz2 | - | ciężar objętościowy zasypki z2 [m], |
| α | - | nachylenie podstawy fundamentu [o], |
| β | - | nachylenie powierzchni terenu [o], |
| b | - | Odległość fundamentu od skarpy [m], |
Obciążenia stałe:
| V | - | obciążenie pionowe [kN], |
| Hx | - | obciążenie poziome w kierunku osi x [kN], |
| Hy | - | obciążenie poziome w kierunku osi y [kN], |
| Mx | - | moment względem osi x [kNm], |
| My | - | moment względem osi y [kNm], |
Obciążenia zmienne:
| VQk,1 | - | obciążenie pionowe [kN], |
| VQk,2x | - | obciążenie poziome w kierunku osi x [kN], |
| VQk,2y | - | obciążenie poziome w kierunku osi y [kN], |
| VQk,3x | - | moment względem osi x [kNm], |
| VQk,3y | - |
moment względem osi y [kNm], |
Parametry gruntu:
| mi | - | miąższości warstw [m], |
| φ’ | - | efektywny kąt tarcia wewnętrznego [o], |
| c’ | - | spójność efektywna [kPa], |
| su | - | wytrzymałość na ścinanie w warunkach bez odpływu [kPa], |
| γ | - | ciężar objętościowy gruntów warstw [kN/m3], |
| M | - | moduł ściśliwości wtórnej warstwy [MPa], |
| M0 | - | moduł ściśliwości pierwotnej warstwy [MPa]. |
Na podstawie wprowadzonych wymiarów fundamentu określana jest:
Obliczeniowa wartość obciążeń pionowych [kN]:
| gdzie: | ||
| uk | - | ciśnienie wody w poziomie posadowienia fundamentu (wypór) [kPa], |
Obliczeniowa wartość obciążeń poziomych [kN]:
Charakterystyczna wartość momentu [kNm]:
Obliczeniowa wartość momentu [kNm]:
Kierunek x pozwala na określenie różnych poziomów po obu stronach fundamentu, w zależności od wymiarów fundamentu momenty w dalszej części oznaczane są jako MdB, MdL.
A – współczynniki częściowe do oddziaływań
| Oddziaływanie | Rodzaj | Symbol | Zestaw | |
|---|---|---|---|---|
| A1 | A2 | |||
| Stałe | Niekorzystne | γG | 1.35 | 1.0 |
| Korzystne | 1.0 | 1.0 | ||
| Zmienne | Niekorzystne | γQ | 1.5 | 1.3 |
| Korzystne | 0 | 0 | ||
M – współczynniki częściowe do parametrów geotechnicznych
| Parametr gruntu | Symbol | Zestaw | Sposób obliczenia | |
|---|---|---|---|---|
| M1 | M2 | |||
| tan(φ’) | γφ’ | 1.0 | 1.25 |
\[{\phi{'_{d} = a}\text{tan}\left(
\frac{\text{tan}(\phi'_{k})}{\gamma_{\phi'}}
\right)}{}\]
|
| Spójność efektywna | γc’ | 1.0 | 1.25 |
\[{c{'_{d} =
\frac{c'_{k}}{\gamma_{c'}}}}{}\]
|
| Wytrzymałość na ścinanie bez odpływu | γsu | 1.0 | 1.4 |
\[{s_{u,d} =
\frac{s_{u,k}}{\gamma_{\mathit{\text{su}}}}}{}\]
|
| Ciężar objętościowy | γγ | 1.0 | 1.0 |
\[{\gamma_{d} =
\frac{\gamma_{k}}{\gamma_{\gamma}}}{}\]
|
Mimośród obciążeń w kierunku osi x:
Mimośród obciążeń w kierunku osi y:
Kierunek x pozwala na określenie różnych poziomów po obu stronach fundamentu, w zależności od wymiarów fundamentu mimośrody w dalszej części oznaczane są jako e’B, e’L.
Mimośród obciążenia nie powinien przekraczać:
Efektywne pole podstawy fundamentu:
Efektywna długość fundamentu:
Efektywna szerokość fundamentu:
Obliczenie nośności podłoża:
warunki bez odpływu
Nachylenie podstawy fundamentu:
Kształt fundamentu (dla fundamentu o podstawie kołowej B’=L’):
\[{{s_{c} = {1 + 0}}\text{.}2\frac{B'}{L'}}{}\]
Nachylenie obciążenia wywołane obciążeniem poziomym H:
dla H(BL) ≤ A’cu (w przeciwnym wypadku przekroczenie nośności na przesuw)
Współczynnik zagłębienia fundamentu (wg BS 8004):
Współczynnik nachylenia terenu (wg BS 8004):
W przypadku, gdy fundament położony jest w odległości (b) od skarpy do obliczeń wykorzystywany jest skorygowany współczynnik nachylenia terenu uwzględniający liniowy wzrost współczynnika gc w miarę wzrostu odległości fundamentu od skarpy (Buildings Departments 2017), do wartości gc = 1 dla b = Dcot(β)+4B. Wartość skorygowanego współczynnika obliczana jest ze wzoru:
Naprężenia od nadkładu w poziomie podstawy fundamentu q:
| gdzie: | ||
| Dmin | - | minimalne zagłębienie fundamentu [m], |
| γz | - | średni ciężar objętościowy zasypki [kN/m3]. |
warunki z odpływem
Naprężenia od nadkładu w poziomie podstawy fundamentu q’:
Współczynniki dla nośności:
Nachylenie podstawy fundamentu:
Kształt fundamentu (dla fundamentu o podstawie kołowej B’=L’):
Nachylenie obciążenia wywołane obciążeniem poziomym H:
dla siły poziomej działającej w kierunku B’:
dla siły poziomej działającej w kierunku L’:
gdy składowa pozioma działa w kierunku tworzącym kąt z kierunkiem L’, wartość m można obliczyć ze wzoru:
Współczynnik zagłębienia fundamentu (wg BS 8004):
Współczynnik nachylenia terenu (wg BS 8004):
W przypadku, gdy fundament położony jest w odległości (b) od skarpy do obliczeń wykorzystywane są skorygowane współczynniki nachylenia terenu uwzględniające liniowy wzrost współczynników gx w miarę wzrostu odległości fundamentu od skarpy (Buildings Departments 2017), do wartości gx = 1 dla b = Dcot(β)+4B. Wartość skorygowanych współczynników obliczana jest ze wzoru:
| gdzie: | ||
| gx | - | Współczynnik nachylenia terenu, odpowiednio gq, gy, gc |
R – współczynniki częściowe do oporu/nośności (γR) dla fundamentów bezpośrednich
| Nośność | Symbol | Zestaw | ||
|---|---|---|---|---|
| R1 | R2 | R3 | ||
| Nośność podłoża | γR;v | 1.0 | 1.4 | 1.0 |
| Przesunięcie (poślizg) | γR;h | 1.0 | 1.1 | 1.0 |
Sprawdzenie warunku nośności podłoża:
| gdzie: | ||
| Vd | - | obliczeniowa pionowa siła działająca na fundament (powinna uwzględniać masę własną fundamentu i zasypkę) [kN], |
| Rd | - | obliczeniowy opór gruntu pod fundamentem [kN]. |
Stopień wykorzystania nośności podłoża:
Obliczenia wykonywane są dla każdej warstwy zalegającej do głębokości 2B poniżej poziomu posadowienia fundamentu zgodnie z poniższym schematem, obliczenia nośności wykonywane są dla fundamentu zastępczego.
Obciążenie obliczeniowe:
Wymiary fundamentu zastępczego:
- dla gruntów spoistych:
- dla gruntów niespoistych:
Mimośród obciążenia dla fundamentu zastępczego:
h - zagłębienie stropu słabszej warstwy, mierzone od poziomu posadowienia docelowego fundamentu.
Efektywne wymiary fundamentu:
Zagłębienie fundamentu zastępczego:
Do obliczeń przyjmowane są parametry warstwy, dla której wykonywane są obliczenia nośności fundamentu zastępczego.
Warunek nośności na przesuw:
| gdzie: | ||
| Hd | - | obliczeniowa siła pozioma (wartość obliczeniowa składowej pionowej obciążenia) [kN], |
| Rd | - | wartość obliczeniowa oporu przeciw oddziaływaniu [kN], |
| Rp;d | - | wartość obliczeniowa siły utrzymującej wywołanej przez parcie gruntu na boczną powierzchnię fundamentu (w przypadku fundamentów bezpośrednich płytko posadowionych można pominąć, w innym przypadku równa parciu biernemu) [kN]. (Przyjęto Rp;d = 0) |
Opór ścinania w warunkach z odpływem
wartość charakterystyczna kąta tarcia na styku fundamentu i gruntu:
| gdzie: | ||
| k | - | Współczynnik tarcia na styku fundamentu i gruntu. k = 1 dla betonowych fundamentów formowanych w gruncie, k = 2/3 dla gładkich fundamentów prefabrykowanych. |
| φcv;d | - | wartość obliczeniowa efektywnego kąta tarcia wewnętrznego w stanie krytycznym. Przyjęto: φcv;d ≈ φ’ |
Wartość charakterystyczna siły pionowej:
Opór ścinania w warunkach bez odpływu
Jeżeli istnieje możliwość dostania się wody lub powietrza pomiędzy fundament i niezdrenowane podłoże spoiste, należy sprawdzić warunek:
Algorytmobliczania naprężeń i osiadań
Obliczenia osiadań przeprowadza się dla wartości charakterystycznych.
Obliczanie naprężeń i osiadań wg PN-B 03020 Grunty budowlane -- Posadowienie bezpośrednie budowli -- Obliczenia statyczne i projektowanie.
Pionowa składowa naprężenia całkowitego:
| gdzie: | ||
| γi | - | Ciężar objętościowy gruntu i-tej warstwy [kN/m3], |
| hi | - | zagłębienie środka i-tej warstwy [m]. |
Odprężenie gruntu spowodowane wykonaniem wykopów.
| gdzie: | ||
| σ0ρ | - | Naprężenie pierwotne w poziomie posadowienia fundamentu [kPa], |
| η0 | - | współczynnik wpływu jak dla metody punktów środkowych (materiał podatny) [-] |
q – naprężenie przekazywane na podłoże przez fundament (q = Q/[L*B]) [kPa]
Współczynnik obciążenia do metody punktów środkowych (PN-B 03020 wzór Z2-8)
σzs - Naprężenie wtórne w podłożu pod fundamentem [kPa]
σzd - Naprężenie pierwotne (dodatkowe) w podłożu pod fundamentem [kPa]
M0 – edometryczny moduł ściśliwości pierwotnej (ogólnej) [kPa]
M - edometryczny moduł ściśliwości wtórnej (sprężystej) [kPa]
λ - współczynnik uwzględniający stopień odprężenia podłoża po wykonaniu wykopu: λ = 0 – czas wznoszenia budowli (od wykonania wykopów do zakończenia stanu surowego, z montażem urządzeń stanowiących obciążenia stałe) nie trwa dłużej niż 1 rok, λ = 1 – gdy czas wznoszenia budowli jest dłuższy niż 1 rok (w programie przyjęto λ = 1).
Zależność pomiędzy modułem ściśliwości i odkształcenia
| Typ gruntu | Grunty niespoiste | Grunty spoiste | |||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Ż, Po | Pr, Ps | Pd, Pπ | A | B | C | D | |
| β | 1.0 | 0.90 | 0.80 | 0.90 | 0.75 | 0.60 | 0.80 |
| v | 0.20 | 0.25 | 0.30 | 0.25 | 0.29 | 0.32 | 0.37 |
|
Wskaźnik skonsolidowania gruntu
\[{\beta = \frac{M_{0}}{M} =
\frac{E_{0}}{E}}{}\]
\[{{M = E}\frac{1 - \nu}{({1 + \nu})({1 -
2}\nu)}}{}\]
\[{{E = M}\frac{({1 + \nu})({1 - 2}\nu)}{1
- \nu}}{}\]
A - grunty spoiste morenowe skonsolidowane, B - inne grunty spoiste skonsolidowane oraz grunty spoiste morenowe nieskonsolidowane, C - inne grunty spoiste nieskonsolidowane, D - iły, niezależnie od pochodzenia geologicznego. |
|||||||
osiadanie całkowite:
wg Eurokodu 7 załącznik H dla pojedynczego fundamentu:
Obliczenia osiadań są prowadzone do głębokości , dla której (wg EC7):